Дата нараджэння:
06.04.1936 Пабярэззе, в., Мядзельскі раён, Мінская вобласць
Дата смерці:
08.08.2010
Кароткая даведка:
крытык, літаратуразнавец, перакладчык, даследчык творчасці І. Мележа, Я. Брыля, Я. Скрыгана, Т. Хадкевіча, П. Місько, І. Пташнікава, А. Кудраўца, Ф. Янкоўскага, У. Калесніка і інш.
Імёны на іншых мовах:
Шупенька Геннадий Серафимович (руская);
3007 сімвалаў
Даведка
Вядомы беларускі крытык і літаратуразнавец Генадзь Серафімавіч Шупенька нарадзіўся ў в. Падбярэззе Вілейскага ўезда Віленскай губерніі (цяпер Мядзельскі раён Мінскай вобласці) у сялянскай сям’і. У 1949 г. скончыў пачатковую школу ў в. Ніўкі, потым вучыўся ў Балашэўскай сямігодцы. Пасля заканчэння Куранецкай сярэдняй школы ў 1955 г. стаў студэнтам філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсіта імя У. І. Леніна (БДУ). Вучыўся на аддзяленні беларускай мовы і літаратуры. Дыплом Г. Шупенька атрымаў толькі праз дзесяць гадоў пасля паступлення. Цяжкая хвароба, набытая ў акупацыі падчас Вялікай Айчыннай вайны, перашкаджала вучобе. Юнаку давялося перанесці некалькі аперацый, нават нанава вучыцца хадзіць. У 1965 г. ён паступіў у аспірантуру пры кафедры беларускай літаратуры БДУ, паспяхова здаў кандыдацкі мінімум, пачаў працу над дысертацыяй. У 1967 г. Г. Шупенька перанёс шостую па ліку аперацыю і толькі ў 1969 г. скончыў навучанне. Ён быў накіраваны ў Навукова-даследчы інстытут педагогікі Міністэрства асветы БССР, дзе . Атрымаў пасаду старшага навуковага супрацоўніка ў галіне методыкі выкладання беларускай літаратуры ў школе. З 1979 па 2001 г. працаваў у выдавецтве «Мастацкая літаратура».
Друкавацца Г. Шупенька пачаў у 1969 г. У 1975 г. быў прыняты ў члены Саюза пісьменнікаў БССР. Ён даследаваў творчасць многіх беларускіх аўтараў – І. Мележа, Я. Брыля, Я. Скрыгана, Т. Хадкевіча, П. Місько, І. Пташнікава, А. Кудраўца, Ф. Янкоўскага, У. Калесніка і іншых, якім прысвяціў шмат артыкулаў, нарысаў, літаратурных партрэтаў. Яны склалі асобныя кнігі: «Цеплыня чалавечнасці» (1977), «Галоўнае – талент» (1987), «Майстэрства сучаснай беларускай прозы» і «Прага мастацкасці» (1996). З аглядамі творчасці маладых беларускіх празаікаў Г. Шупенька выступаў на старонках часопісаў «Полымя», «Маладосць», «Нёман», штотыднёвіка «Літаратура і мастацтва». Ён распрацоўваў сцэнарыі тэлеўрокаў па творчасці беларускіх пісьменнікаў, метадычныя дапаможнікі для школы, сярод якіх – «Пра некаторыя пытанні цэласнага тэкстуальнага аналізу эпічных твораў» (1975 г.), «Некаторыя асаблівасці вывучэння стылю буйных эпічных твораў у старэйшых класах сярэдняй школы» (1976 г.), «Вывучэнне эпічных твораў» (1980 г.) і інш. Шмат увагі Г. Шупенька надаваў перакладам. На беларускую мову ён пераклаў аповесць «Мілы ба-пэр!» венгерскага празаіка Ц. Дзеры, аповесць «Кат», раман “Карлік” шведскага пісьменніка П. Лагерквіста (разам з М. Гілем), асобныя апавяданні пісьменнікаў народаў СССР.
Генадзь Шупенька прымаў актыўны ўдзел у літаратурным семінары «Даўжанскія вечары-96» на Пастаўшчыне, у літаратурных мерапрыемствах на роднай Мядзельшчыне. Ён з'яўляўся аўтарам шэрага артыкулаў пра вядомых літаратараў, якія надрукаваны ў кнізе «Памяць. Мядзельскі раён».
За плённую працу Г. Шупенька ўзнагароджаны медалём Францыска Скарыны, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь.
Матэрыял падрыхтаваны Мядзельскай цэнтральнай раённай бібліятэкай імя М. Танка ў 2016 г.