Іван Мацвеевіч Карпуць нарадзіўся ў в. Даўбянкі Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці ў сялянскай сям'і. У 1956 г. скончыў сярэднюю школу, у 1961 г. Віцебскі ветэрынарны інстытут. Працаваў у саўгасе «Скідзельскі» Гродзенскай вобласці галоўным ветэрынарным урачом. У 1964 г. паступіў у аспірантуру пры кафедры паталагічнай анатоміі і гісталогіі Віцебскага дзяржаўнага ветэрынарнага інстытута імя Кастрычніцкай ревалюцыі (з 1994 г. Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны). Вялікі ўплыў на фарміраванне І.М. Карпуця як даследчыка навукі аказалі вядомыя вучоныя А.С. Калінін і А.І. Фёдараў. У 1967 г. ён абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Кровотворение у крупного рогатого скота, больного бабезиеллезом : (морфологические и цитохимические исследования)», у 1974 г. доктарскую дысертацыю – «Иммунологическая реактивность организма свиней в онтогенезе и влияние на нее витамина С и антибиотиков тетрациклиновой группы». У 1979 г. І.М. Карпуць стаў прафесарам. У 1992 г. быў выбраны членам-карэспандэнтам Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь, у 2003 г. членам-карэспандэнтам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. У 2002 г. стаў ганаровым прафесарам Кембрыджскага і ў 2003 г. Калумбійскага ўніверсітэтаў (з уручэннем дыпломаў і залатога медаля).

З 1967 г. да 2012 г. І.М. Карпуць працаваў у ветэрынарнай акадэміі. Быў празектарам, асістэнтам, дацэнтам на кафедры паталагічнай анатоміі і гісталогіі; у 1979–1989 гг. і ў 1999–2004 гг. загадваў кафедрай унутраных незаразных хвароб, адначасова з 1989 г. па 1998 г. займаў пасаду прарэктара па навуковай рабоце. У 2004–2012 гг. з'яўляўся прафесарам кафедры ўнутраных незаразных хвароб, якую сам раней узначальваў. Шматгранная навуковая праца вучонага была звязана з актуальнымі задачамі ветэрынарнай навукі і вытворчасці. Ён працавў у галіне імуналогіі, імунапаталогіі. Мае работы па кроваўтварэнні ў жывёл. Правёў фундаментальныя даследаванні па высвятленні заканамернасцей фарміравання імуннага статусу ў жывёл, развіццю механізмаў імунапаталогіі ў сістэме маці-прыплод, уплыву антыбіётыкаў, прабнотыкаў, вітамінаў, прадуктаў хімізацыі, выкідаў прамысловых прадпрыемстваў, шэрага мікраарганізмаў і паразітаў на кроваўтварэнне, імунагенез, абмен рэчываў і якасць жывёлагадоўчай прадукцыі. Прафесар І.М. Карпуць з'яўляецца аўтарам і суаўтарам 12 дыягнастычных, лячэбна-прафілактычных прэпаратаў і імунакарэктараў, вытворчасць якіх арганізавана ў Рэспубліцы Беларусь. Ён распрацаваў і апрабаваў інфармацыйныя тэхналогіі і прагрэсіўныя вучэбна-метадычныя спосабы навучання, якія рэалізаваны ў абучэнні студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь і краін СНД. Апублікаваў больш за 600 навуковых работ, у тым ліку 7 манаграфій, 4 падручнікі, 3 даведнікі. Мае 11 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў. Асноўнымі працамі вучонага з'яўляюцца «Гематологический атлас сельскохозяйственных животных» (1986), «Иммунология и иммунопатология болезней молодняка» (1993) У суаўтарстве напісаны работы «Внутренние незаразные болезни животных» (2006), «Иммунная реактивность и болезни телят» (2008), «Внутренние болезни животных» (2013). Іван Мацвеевіч Карпуць – адін з заснавальнікаў навуковай школы па імуналогіі, імунапаталогіі і кроваўтварэнні ў жывёл. Пры яго непасрэдным удзеле ў акадэміі ў 1987 г. была створана і паспяхава працавала навукова-даследчая лабараторыя па вывучэнні імунапаталогіі жывёл і хвароб маладняка, на базе якой у 2004 г. пачаў працаваць Навукова-даследчы інстытут прыкладной ветэрынарыі і біятэхналогіі. Навуковую дзейнасць прафесар сумяшчаў з навучальна-педагагічнай і грамадскай працай. Пад яго кіраўніцтвам было падрыхтана і абаронена 4 доктарскіх і 16 кандыдацкіх дысертацый. Ён з'яўляўся намеснікам старшыні каардынацыйнага савета па хваробах маладняка Дзяржаграпрома СССР, членам Савета маладых вучоных БССР, першым прэзідэнтам Беларускай ветэрынарнай асацыяцыі, кіраўніком навуковых студэнцкіх таварыстваў ветэрынарнага факультэта і інстытута, членам калегіі і экспертнага савета Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь. Уваходзіў у склад саветаў акадэміі і факультэта ветэрынарнай медыцыны, метадычнай камісіі, саветаў па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый, з'яўляўся членам рэдкалегіі «Ветеринарной газеты» і часопіса «Ветеринарная медицина Беларуси».

У 1997 г. І.М. Карпуць за цыкл работ ««Изучение закономерностей формирования иммунного статуса, выяснение механизмов развития иммунопатологии животных, создание препаратов для диагностических, лечебных и профилактических целей» атрымаў прэмію Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Вучоны ўзнагароджаны таксама ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі і навукі Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях, Міністэрства сельскай гаспадаркі СССР і БССР, значком Дзяржаўнага камітэта СССР па народнай адукацыі «За отличные успехи в работе», нагрудным знакам Міністэрства адукацыі «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь», памятным медалём «За заслуги в области ветеринарии» і інш.

Матэрыялы падрыхтаваны ў 2018 г.