Лельчыцкі раённы краязнаўчы музей заснаваны паводле Лельчыцкага раённага Савета народных дэпутатаў ад 26.10.1989 г. у г. п. Лельчыцы Гомельскай вобласці. Адкрыты для наведвальнікаў 01.01.1990 г.

Асноўны фонд музея налічвае 2517 адзінак захоўвання, навукова-дапаможны – 1557 адзінак. Плошча экспазіцыі 182,5 кв. м.

За час існавання музея сабраны значныя калекцыі археалогіі, нумізматыкі, фалерыстыкі, традыцыйнага адзення, прылад працы, прадметаў побыту сялян Уборцкага Палесся, дакументы і фотаздымкі ветэранаў, знакамітых землякоў і інш.

Пастаянная экспазіцыя музея ўключае 3 залы. У зале этнаграфіі “Беларуская хатка”, экспазіцыя якой уяўляе сялянскую хату, змешчаны прадметы побыту і вялікая колькасць нацыянальных касцюмаў, ручнікоў і вышыванак ХІХ – пачатку ХХ ст. Зала прыроды “Флора і фаўна Лельчыцкага раёна” прадстаўлена шматлікімі чучаламі жывёл і ўзорамі раслін, дакументальнай інфармацыяй аб геалагічным стане рэгіёна, наяўнасці тут залежаў вугалю. Зала ваеннай гісторыі разбіта на 2 экспазіцыі: першая прысвечана Вялікай Айчыннай вайне, другая – вайне ў Афганістане. Тут дэманструюцца дакументы і матэрыялы пра партызанскі рух, мясцовае антыфашысцкае падполле, злучэнні ўкраінскіх і малдаўскіх партызан, якія дзейнічалі на тэрыторыі раёна, прадстаўлены ўзоры ўзбраення, фотаздымкі воінаў-землякоў (у тым ліку Героя Савецкага Саюза М. П. Сыдзько, камандзіра партызанскага атрада І.А.Коласа і інш.), воінаў-інтэрнацыяналістаў.

Вядучымі напрамкамі дзейнасці музея з’яўляюцца прапаганда гісторыі і культуры роднага краю, духоўнае выхаванне дзяцей і моладзі, захаванне і папулярызацыя традыцый і абрадаў свайго рэгіёна. Гэту работу музей ажыццяўляе ў цеснай садружнасці з іншымі ўстановамі культуры. Лельчыцкі раён называюць глыбінкай Палесся. Гэта ўнікальны рэгіён Беларусі, дзе да цяперашняга часу захаваліся ў жывым і незвычайна багатым выглядзе народныя традыцыі і звычаі беларусаў-палешукоў, іх песенны і танцавальны фальклор, вусна-паэтычная народная творчасць і рамёствы. Адметнай асаблівасцю раёна з’яўляецца наяўнасць аўтэнтычнага фальклору. У 2009 г. блок старадаўніх абрадавых і пазаабрадавых песень у выкананні калектыву “Палескія напевы” в. Новае Палессе Лельчыцкага раёна атрымаў статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь.

Асноўнымі формамі работы музея з’яўляюцца экскурсіі, музейна-педагагічныя заняткі, лекцыі, вечары-сустрэчы, інтэрактыўныя заняткі, фальклорныя святы. У выставачнай зале рэгулярна праводзяцца выстаўкі рознай тэматыкі – “Персонажи Пекинской оперы”,”Лінія Сталіна”,”Палёт фантазіі” і інш.

Матэрыял падрыхтаваны ў 2015 г.