Мікалай Станіслававіч Ратабыльскі, буйны беларускі навуковец, большую частку свайго жыцця прысвяціў справе служэння геаграфіі. Яго навукова-педагагічная дзейнасць – яркая старонка ў гісторыі Магілёўскага педагагічнага інстытута (зараз Магілёўскі ўніверсітэт імя А.А. Куляшова).

Нарадзіўся будучы вучоны ў в. Сакольнічы Крычаўскага раёна Магілёўскаай вобласці. У 1932 г. пасля заканчэння сямігодкі паступіў на падрыхтоўчыя курсы Магілёўскага педінстытута. Праз год вучыўся на сацыяльна-эканамічным аддзяленні, якое на пачатку 1934 г. было ператворана ў геаграфічны факультэт. У 1937 г. М.С. Ратабыльскі скончыў інстытут і пачаў выкладаць геаграфію і гісторыю ў адной са школ г. Крупкі (пазней займаў пасаду намесніка дырэктара). З 1939 па 1941 г. з’яўляўся асістэнтам кафедры фізічнай геаграфіі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце і вучыўся ў аспірантуры.

У пачатку вайны быў эвакуіраваны ў станіцу Абадзехская Краснадарскага краю, дзе працаваў настаўнікам у мясцовай сярэдняй школе. У кастрычніку 1941 г. пайшоў добраахвотнікам у армію. На працягу года вучыўся на паскораных курсах малодшых афіцэраў у Свярдлоўскім пяхотным вучылішчы. Восенню 1942 г. трапіў у дзеючую армію. У складзе Заходняга фронту камандаваў мінамётным узводам, потым служыў перакладчыкам разведаддзела штаба 2-га Беларускага фронту, удзельнічаў у вызваленні Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Дэмабілізаваўся ў званні старшага лэйтэнанта ў верасні 1945 г. За ваенныя заслугі Ратабыльскі М.С. быў узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені і Чырвонай Зоркі, двума медалямі.

З 1945 па 1946 г. ён працягваў вучобу ў аспірантуры БДУ, пасля заканчэння быў залічаны на працу ў Магілёўскі педінстытут у якасці старшага выкладчыка кафедры геаграфіі. У 1953 г. Ратабыльскі М.С. абараніў кандыдацкую дысертацыю (“Краявіды басейна сярэдняга Сожа ў межах Магілёўскай і Паўночнай часткі Гомельскай вобласці”). Ён з’яўляўся не толькі буйным вучоным і педагогам, але і здольным кіраўніком. На працягу многіх гадоў узначальваў кафедры фізічнай геаграфіі (1954–1968), краіназнаўства (1968–1973), быў дэканам геаграфічнага факультэта (1952–1954), кіраваў фізіка-матэматычным факультэтам (1953–1954). Пасля закрыцця геаграфічнага факультэта з 1975 г чытаў лекцыі па агульнаму землязнаўству і ахове прыроды на кафедры педагогікі і методыкі пачатковага навучання. У ліпені 1981 г. выйшаў на пенсію, але працягваў працаваць да верасня 1984 г. Памёр 1 студзеня 1985 г. Помнікам вучонаму сталі яго навуковыя працы (больш за 70, у тым ліку 8 кніг), якія не згубілі актуальнасці і сёння.

Матэрыял падрыхтаваны ў 2013 г. УК "Магілёўская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна".