Date of Birth:
25.03.1945 Сцяцкі, в., Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць
Date of death:
30.07.2026
Quick reference:
спартсмен і трэнер (баскетбол), заслужаны майстар спорту СССР, чэмпіён ХХ летніх Алімпійскіх гульняў (1972, Мюнхен), бронзавы прызёр ХХІ летніх Алімпійскіх гульняў (1976, Манрэаль), чэмпіён свету (1974), Еўропы (1971), мнагакратны чэмпіён СССР, заслужаны трэнер Расіі і СССР, кавалер ордэнаў Пашаны і "Знак Пашаны"
Name Options:
Ядэшка Іван Іванавіч
Names in other languages:
Yedeshko Ivan (undetermined); Едешко Иван Иванович (russian);
2657 chars
Reference
Іван Ядзешка нарадзіўся ў в. Сцяцкі Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Пачынаў юнак сур'ёзныя заняткі спортам з бокса, але яго высокі рост прыцягнуў увагу дзіцячага баскетбольнага трэнера Анатоля Марцінкевіча, які запрасіў Івана Ядзешку ў сваю секцыю. Працягнуў заняткі з таленавітым падлеткам Якаў Фруман. Пазней Ядзешка пераехаў у Мінск, выступаў у 60-я за каманду "Спартак", пазней за баскетбольную каманду Мінскага радыётэхнічнага інстытута.
У 1970 г. Іван Ядзешка быў мабілізаваны ў армію і пачаў выступаць за славуты клуб ЦСКА (Масква) пад кіраўніцтвам таленавітага трэнера Аляксандра Гомельскага. У складзе ЦСКА спартсмен стаў васьміразовым чэмпіёнам СССР.
У гэтым жа 1970 годзе зборную каманду СССР па баскетболе ўзначаліў трэнер-наватар Уладзімір Кандрашын, які таксама па заслугах ацаніў талент Івана Ядзешкі. Разам з гэтым трэнерам савецкая зборная выйграла залатыя медалі Універсіяды 1970 года, залатыя медалі чэмпіянату Еўропы 1971 года і ў якасці аднаго з фаварытаў падышла да Алімпійскіх гульняў 1972 года ў Мюнхене. Алімпійскі баскетбольны фінал–1972 СССР–ЗША стаў адным з самых напружаных і запамінальных ў гісторыі гульняў. Калі да канца матчу заставалася ўсяго 3 секунды, амерыканцы вялі ў ліку 50:49. Вырашальную атаку трэнер Уладзімір Кандрашын даверыў менавіта Івану Ядзешку. Спартсмен здолеў перадаць пас праз усю пляцоўку свайму таварышу Аляксандру Бялову, які імгненна накіраваў мяч у кольца саперніка. Заключныя 3 секунды змянілі лік на 50:51 ужо на карысць зборнай Савецкага Саюза, якая здолела ўпершыню за ўсю гісторыю алімпійскага руху абыграць амерыканцаў у фінале баскетбольнага турніру.
На летніх Алімпійскіх гульнях у 1976 годзе ў Манрэалі савецкая зборная пад кіраўніцтвам усё таго ж Уладзіміра Кандрашына заваявала яшчэ і бронзавы медаль. Такім чынам, Іван Ядзешка разам з усёй сваёй камандай стаў бронзавым прызёрам Гульняў.
Пасля заканчэння сваёй актыўнай спартыўнай кар'еры спартсмен перайшоў на трэнерскую пасаду, дзе таксама здолеў дамагчыся сур'ёзных поспехаў. У часы яго кіраўніцтва камандай ЦСКА, у 1992 годзе яна стала чэмпіёнам Расіі. У 1993 годзе Іван Ядзешка працаваў галоўным трэнерам ліванскага клуба "Спортынг", які стаў чэмпіёнам краіны. У 1998 годзе алімпійскі чэмпіён вярнуўся ў Расію, дзе ўзначальваў з 1998 па 2000 год юніёрскую зборную Расіі. З 2000 года Іван Ядзешка працаваў галоўным трэнерам зборнай моладзі Расіі.
З 1991 года ў Мінску праходзіць баскетбольны турнір дзіцячых каманд на прызы алімпійскага чэмпіёна Івана Ядзешкі.
Даведка падрыхтавана на аснове матэрыялаў сайта Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь у 2019 г.
