Якубоўскі Якуб (Якаў Адамавіч)

Date of Birth: 04.04.1932 Камаі, в., Пастаўскі раён, Віцебская вобласць

Date of death: 14.09.1998 Мінск, г.

Quick reference: вучоны-гісторык, географ, аўтар гімна беларускіх татараў, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1976)

Name Options: Якубоўскі Якаў Адамавіч

Names in other languages: Якубовский Якуб Адамович (russian);

Якуб (Якаў Адамавіч) Якубоўскі шмат зрабіў для нацыянальна-культурнага адраджэння беларускіх татараў. Нарадзіўся ён у сям’і рамесніка ў в. Камаі Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці. У ваенныя гады пераехаў у г. п. Відзы Браслаўскага раёна, дзе скончыў школу. З 1949 г. працаваў піянерважатым і настаўнікам пачатковых класаў у мясцовых школах, адначасова завочна вучыўся на гістарычным аддзяленні ў Мінскім настаўніцкім інстытуце. Адукацыю працягваў па спецыяльнасці «геаграфія» ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (1957–1962). Пасля некаторы час працаваў у Навукова-даследчым інстытуце глебазнаўства.

З 1967 г. Я. Якубоўскі – супрацоўнік выдавецтва «Беларуская энцыклапедыя» (у 1972–1988 гг. загадчык рэдакцыі геаграфіі, геалогіі і геафізікі). На працягу 25 гадоў працы ў выдавецтве прымаў удзел у падрыхтоўцы выданняў «Беларуская Савецкая Энцыклапедыя» (у 12 т.), «Энцыклапедыя прыроды Беларусі» (у 5 т.), «Беларуская ССР: кароткая энцыклапедыя» (у 5 т., на беларускай і рускай мовах), «Блакітная кніга Беларусі» і інш. У 1976 г. у складзе калектыву аўтараў 12-томнай «Беларускай Савецкай Энцыклапедыі» ён быў узнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй БССР. Адначасова з працай удасканальваў веды ў Мінскім педагагічным інстытуце імя А.М. Горкага па спецыяльнасцях «гісторыя і грамадазнаўства» (1979–1982), «беларуская мова і літаратура» (1985–1989).

Якуб Якубоўскі даследаваў гісторыю і культуру татараў у Беларусі, вывучаў іх старажытныя дваранскія роды, збіраў звесткі пра вядомых беларускіх дзеячаў татарскага паходжання. Распрацаваў канцэпцыю і рыхтаваў матэрыялы да энцыклапедычнага даведніка «Татары Беларусі, Літвы і Польшчы» (у рукапісе). У 1991 г. Я. Якубоўскі стаў ініцыятарам стварэння і рэдактарам часопіса «Байрам» – органа Беларускага згуртавання татараў-мусульман «Аль-Кітаб» (у 1991–1998 гг. галоўны рэдактар). Ён аўтар каля 1000 артыкулаў для часопіса і энцыклапедычнага даведніка, напісаў словы гімна беларускіх татараў «Мы з Іманам жывём на зямлі Беларусі» (музыка Д. Мазітавай). У 1998 г. даследчык быў узнагароджаны медалём М. Шчакаціхіна і занесены ў кнігу гонару «Рупліўцы твае, Беларусь».

Матэрыял падрыхтаваны ў 2022 г.