Quick reference:
першая на тэрыторыі сучаснай Беларусі
Title Options:
Берасцейская друкарня; Брэсцкая друкарня
Names in other languages:
Брестская типография (russian);
2467 chars
Reference
Выдавецкая справа на беларускіх землях атрымала шырокае развіццё дзякуючы прыхільнікам Рэфармацыі. Адным з самых уплывовых яе прадстаўнікоў з'яўляўся канцлер ВКЛ, ваявода віленскі і староста берасцейскі М. Радзівіл Чорны, які заснаваў некалькі друкарняў (дакладная колькасць невядома). Першай на тэрыторыі Беларусі стала Брэсцкая друкарня (дзейнічала ў 1550–70-я гг.). Яе арганізатарам быў вучань асветніка-гуманіста Эразма Ратэрдамскага друкар Б. Ваяводка, які прыехаў з Кракава з неабходным абсталяваннем. Выдадзеныя ім кнігі (Вялікі і Малы Катэхізісы, перакладныя тэалагічныя творы пратэстанцкіх прапаведнікаў К. Імлера і У. Рэгіуса) адпавядалі патрэбам рэфармацыйнага руху. Першым брэсцкім выданнем, дзе пазначана прозвішча друкара, стаў палемічны твор «Спосабы і звычаі...» У. Рэгіуса, які быў прысвечаны жонцы М. Радзівіла Чорнага. Пасля смерці Б. Ваяводкі ў 1554 г. Брэсцкая друкарня на чатыры гады спыніла дзейнасць. У 1558 г. пад кіраўніцтвам кракаўскага друкара С. Мармеліуса аднавіла работу. З выданняў гэтага перыяду вядомы «Два пасланні» (1559), «Гісторыя пра папу Іаана VIII, які быў жанчынай» (1560), збор прававых твораў «Артыкулы права магдэбургскага» і «Судовы працэс» Б. Граіцкага (1560) і інш. Час, калі спынілася дзейнасць С. Мармеліуса, дакладна невядомы. З 1560 г. друкарню ўзначаліў Ц. Базылік, пад кіраўніцтвам якога выдавецкая справа ў Брэсце дасягнула значнага росквіту. У гэты час выходзілі розныя белетрыстычныя, гістарычныя, палітычныя выданні, у тым ліку сатырычная паэма «Пратэй, або Пярэварацень» (1564), «Размова паляка з ліцвінам» (каля 1564), «Гісторыя жорсткіх ганенняў царквы божай» (1567) і інш. Найбольш значным выданнем, шэдэўрам кнігадрукарскага мастацтва стала знакамітая Брэсцкая Біблія (1563). Пераклад, рэдакцыя і складанне каментарыяў да яе – вынік шматгадовай працы вялікай групы польскіх, італьянскіх, французскіх тэолагаў, царкоўных дзеячаў, педагогаў, літаратараў. Брэсцкая Біблія вызначалася манументальнасцю, багаццем мастацкага афармлення, яскравым рэнесансным абліччам.
Найбольшага росквіту друкарня дасягнула ў 1560–70-я гг. У гэты перыяд было выдадзена больш за 40 кніг рознага зместу на польскай і лацінскай мовах. У 1570 г. дзейнасць Брэсцкай друкарні спынілася. Сын М. Радзівіла Чорнага М. К. Радзівіл Сіротка перавёз абсталяванне і ўсе матэрыялы ў Вільню, дзе з 1576 г. пачала працаваць Радзівілаўская друкарня, якая выдавала ў асноўным творы езуітаў.