На Ашмяншчыне шмат самадзейных калектываў. З невялікага гуртка аматараў сцэны пад кіраўніцтвам А. Фаміна ў 1947 г. пачалася гісторыя аднаго з самых буйных самабытных тэатраў. Рэжысёрамі Ашмянскага народнага драматычнага тэатра ў розны час з'яўляліся А. Фамін (з 1947 г. ), П. Дакука (з 1960 г.), І. Сіднеў (з 1964 г.), А. Міхеенка (з 1969 г.), А. Спірыдонаў (1972–1974 і з 1991 г.), В. Піхтулаў (з 1982 г.), А. Курневіч (з 1986 г.), Л. Спірыдонава (з 1975 і з 2001 г. і да цяперашняга часу). У 1959 г. тэатру былі прысвоены званне «народны аматарскі тэатр» і сучасная назва. Тэатр працуе пры Дзяржаўнай установе культуры «Ашмянскі раённы цэнтр культуры». Асноўнымі мэтамі дзейнасці сталі папулярызацыя класічнай і сучаснай драматургіі, а таксама арганізацыя вольнага часу мясцовага насельніцтва. Сярод артыстаў тэатра людзі розных прафесій, якіх яднае адданасць тэатру, вялікае жаданне іграць. Спачатку ў рэпертуары былі аднаактовыя спектаклі, пазней, калі трупа папоўнілася новымі таленавітымі акцёрамі, з'явіліся і многаактовыя пастаноўкі. У асноўным рэпертуар складаўся з камедый. У тэатры былі пастаўлены спектаклі па п'есах беларускіх аўтараў А. Макаёнка, К. Крапівы, Я. Купалы, І. Шамякіна, К. Губарэвіча, Е. Міровіча, рускіх пісьменнікаў А.Чэхава, А. Арбузава, М. Пагодзіна і інш. З поспехам праходзілі аперэты «Вяселле ў Малінаўцы» Л. Юхвіда, «Рабінавыя каралі» Ю. Семянякі, «Бабскі бунт» Я. Пцічкіна і інш. Гэта яркія, каларытныя, змястоўныя работы. Сярод пастановак вылучаюцца «Гаспадыня гасцініцы» К. Гальдоні (2001), «Святы і грэшны» М. Варфаламеева (2005), «Дом Бернарды Альбы» Ф. Гарсія Лоркі (2009) і інш. Шмат было сапраўдных творчых удач. За пастаноўкі п'ес «Паўлінка» Я. Купалы, «Несцерка» В. Вольскага, «Не верце цішыні» І. Шамякіна і некаторых іншых калектыў быў узнагароджаны дыпломамі абласных і рэспубліканскіх конкурсаў. За спектакль «Брама неўміручасці» па п'есе К. Крапівы тэатр атрымаў званне лаўрэата I Усесаюзнага фестывалю самадзейнай мастацкай творчасці ў 1976 г. Калектыў з'яўляецца ўдзельнікам, дыпламантам і лаўрэатам абласнога фестывалю аматарскіх калектываў «Лідскія тэатральныя сустрэчы» (г. Ліда, 1999–2009; гран-пры 2005 г.), раённых і гарадскіх мерапрыемстваў і інш. Многім майстрам прысвоена ганаровае званне артыста народнага тэатра, што сведчыць аб высокім прафесійным узроўні выканаўцаў.

За ўвесь час дзейнасці было пастаўлена больш за 250 спектакляў. Цікавы, самабытны калектыў папулярны не толькі ў сваім раёне, але і далёка за яго межамі. Тэатр гастраліраваў па вобласці, гарадах Беларусі, Літвы і інш. Выступленні ашмянскіх артыстаў трансліраваліся па беларускім і гродзенскім абласным тэлебачанні.

Матэрыял падрыхтаваны ў 2017 г.