Філон Сямёнавіч Кміта-Чарнабыльскі паходзіў са шляхецкага роду Кмітаў, быў сынам шляхціца Сямёна Кміты і Таццяны Крошынскай. З маладых гадоў знаходзіўся на вайсковай службе: прымаў удзел у войнах супраць Маскоўскай дзяржавы, узначальваў атрад коннікаў і штурмам узяў Чарнігаў, правёў шэраг іншых ваенных аперацый. У 1562 г. у якасці каменданта замка Асцёр быў накіраваны на Чарнігаўшчыну. За ваенныя заслугі кароль Жыгімонт II Аўгуст у 1566 г. падараваў Філону Сямёнавічу Чарнобыль, ад назвы якога і паходзіць яго другое прозвішча – Чарнабыльскі. У 1567 г. Філон Кміта атрымаў пасаду аршанскага старасты, пазней, у 1579 г., быў прызначаны смаленскім ваяводам, уведзены ў склад Сената. У 1580–1582 гг. здзяйсняў рэйды на тэрыторыю Маскоўскай дзяржавы.

Філон Сямёнавіч Кміта-Чарнабыльскі быў не толькі ваенным і палітычным дзеячам, але і аўтарам эпісталярных твораў. Яго пісьмовая спадчына прадстаўлена лістамі за 1567–1581 гг., якія, хоць і пісаліся па службовых мэтах, з’яўляюцца выдатнымі помнікамі беларускай эпісталярнай літаратуры і арганічна спалучаюць у сабе эпічны і публіцыстычны пачаткі, літаратурна-мастацкую і гістарычную тэматыку. Аўтар уздымае важныя грамадска-палітычныя праблемы, прапаноўвае напрамкі радыкальных змен абарончай дактрыны і рэформ войска Вялікага Княства Літоўскага. Службовыя данясенні Філона Кміты-Чарнабыльскага утрымлівалі звесткі пра ваенна-палітычную сітуацыю на ўсходніх межах краіны, становішча ў Маскоўскай дзяржаве, намеры Івана Грознага, руска-татарскія адносіны, пэўныя падзеі ўнутрыпалітычнага жыцця Рэчы Паспалітай, шляхецкія з’езды, міжнародныя дачыненні, асаблівасці пасольскіх місій. Эпісталярныя творы Кміты-Чарнабыльскага разнастайныя па сваёй тэматыцы, багатыя на сюжэты. Іх аўтар асвятляе ключавыя падзеі таго часу, закранае вострыя сацыяльныя праблемы, выкрывае і асуджае пануючы клас, яго амаральнасць і абыякавасць да лёсу Радзімы. Важнейшая асаблівасць лістоў Філона Кміты-Чарнабыльскага – аўтабіяграфічнасць. Ён шмат разоў згадвае пра сваё цяжкае матэрыяльнае становішча, адсутнасць сродкаў для разліку за паслугі ганцоў, службу вайскоўцаў, рамонт гарадскіх абарончых збудаванняў.

Лісты напісаны добрай беларускай мовай, з выкарыстаннем прыказак і прымавак, народных сродкаў гумару і сатыры, і заслужана лічацца каштоўнымі гісторыка-літаратурнымі дакументамі, якія адлюстроўваюць развіццё беларускай старажытнай пісьменнасці.

Матэрыял падрыхтаваны ў 2020 г.