Дата рождения:
1826 Лепельскі раён, Віцебская вобласць
Дата смерти:
30.03.1890
Краткая справка:
выдавец, журналіст, удзельнік грамадскага і рэвалюцыйна-вызваленчага руху 1860-х гг.
Имена на других языках:
Огрызко Иосафат Петрович (русский);
2371 символ
Справка
Будучы выдавец і журналіст нарадзіўся ў небагатай шляхецкай сям’і. Пачатковую адукацыю атрымаў дома. У далейшым скончыў Лепельскае павятовае вучылішча (1841), Мінскую гімназію (1844) і юрыдычны факультэт Імператарскага Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта са ступенню кандыдата права (1849). З 1850 г. І. П. Агрызка служыў у кадыфікацыйнай камісіі, якая займалася распрацоўкай законаў і ўпарадкаваннем Царства Польскага; займаў пасады ў Дэпартаменце горных і саляных спраў, Дэпартаменце падаткаў і збораў Міністэрства фінансаў Расійскай Імперыі. Падчас службы зарэкамендаваў сябе як адказны, добрасумленны і высакародны чалавек. За выдатную працу неаднаразова ўдастойваўся грашовых прэмій, карыстаўся вялікім даверам свайго кіраўніцтва.
Адначасова з дзяржаўнай службай І. П. Агрызка актыўна займаўся літаратурна-выдавецкай дзейнасцю. У 1858 г. заснаваў у г. Каломне друкарню, якая ў 1861 г. была перанесена ў Санкт-Пецярбург. Выдаваў газету польскага рэвалюцыйнага камітэта «Slowo» («Слова», 1859, на польскай мове, забаронена ўрадам), часопісы «Архитектурный вестник», «Журнал Министерства народного просвещения», «Горный журнал» і інш. Надрукаваў збор літаратурных твораў польскіх аўтараў «Pismo zbiorowe» (1859), перавыдаў зборнік старажытных законаў Рэчы Паспалітай «Volumina legum» (т. 1–8, 1859–1860), выпусціў першы зборнік твораў М. А. Дабралюбава (т. 1–4, 1862), некаторыя выданні Імператарскай Санкт-Пецярбургскай акадэміі навук, матэрыялы навуковых таварыстваў, падручнікі, навучальныя дапаможнікі і іншыя кнігі (усяго больш за 100 назваў).
У студэнцкія гады І. П. Агрызка ўключыўся ў грамадскі рэвалюцыйны рух. Ён удзельнічаў у гуртку З. Серакоўскага, у польскай рэвалюцыйнай арганізацыі ў Санкт-Пецярбургу, падтрымліваў сувязі з М. Г. Чарнышэўскім і рэвалюцыйным таварыствам «Зямля і воля». Падчас нацыянальна-вызваленчага паўстання 1863–1864 гг. ў Польшчы, Беларусі і Літве стаў галоўным прадстаўніком паўстанцкага варшаўскага ўрада ў Санкт-Пецярбургу. У 1864 г. быў арыштаваны і прыгавораны да смяротнага пакарання (у 1865 г.заменена на 20 гадоў катаргі), якое адбываў у Акатуі і Вілюйске (Усходняя Сібір). У 1871 г. вызвалены з турмы. Пражываў у Якуцку пад наглядам паліцыі, потым быў пераведзены ў Верхняленск. Апошнія гады жыцця І. П. Агрызка правёў у Іркуцку, дзе і памёр (пахаваны там жа).
