Агінскі канал (Вялікі Пінскі канал, Порт Агінскага) – частка воднага шляху з Дняпра ў Нёман на тэрыторыі сучасных Пінскага, Івацэвіцкага і Ляхавіцкага раёнаў Брэсцкай вобласці. Яго даўжыня (разам з Выганашчанскім возерам) 54 км, шырыня 18 м, глыбіня 1 м. Працягласць усёй воднай сістэмы ад вусця Ясельды да вусця Шчары 324 км.

Будаўніцтва канала пачалося ў 1765 г. на сродкі віленскага ваяводы і вялікага гетмана літоўскага Міхала Казіміра Агінскага. Праз тры гады было падтрымана Варшаўскім сеймам. У сувязі з вымушанай эміграцыяй М. К. Агінскага за мяжу (ён прымаў удзел у Барскай канфедэрацыі) з 1771 г. будаўнічыя работы фінансаваліся дзяржавай. У 1775 г. сейм Рэчы Паспалітай абвясціў пачатак сплаву, але канал яшчэ не быў поўнасцю добраўпарадкаваны. Толькі пасля вяртання М. К. Агінскага на радзіму будаўніцтва працягвалася яшчэ некалькі гадоў. Канал меў вялікае значэнне для Слоніма (рэзідэнцыі гетмана), і ў хуткім часе горад ператварыўся ў рачны міжнародны порт. Вялікае значэнне мела слонімская прыстань, дзе грузіліся і па Шчары праходзілі некалькі соцень суднаў з рознымі таварамі. Там было шмат такоў, куды засыпалася і захоўвалася да пачатку навігацыі збожжа.

Пасля трох падзелаў Рэчы Паспалітай і далучэння часткі тэрыторыі Беларусі да Расіі, афіцэрамі Генеральнага штаба былі зроблены здымкі канала, прамерана глыбіня і вызначана прапускная здольнасць. У 1802–1804 гг. аднаўленчымі і будаўнічымі работамі кіраваў інжынер гідралогіі генерал Ф. П. Валан. У выніку ў пачатку XIX ст. канал істотна змяніўся: было пабудавана 10 шлюзаў (кожны даўжынёй 34 м і шырынёй 5 м), закончылася добраўпарадкаванне, наладзілася суднаходства. Транспарт па ім ішоў у абодва бакі. Пастаўлялі хлеб для патрэб расійскай арміі, перавозілі пшаніцу і авёс, соль, віно і гарэлку, пяньку, сыравіну на мануфактуры, сплаўлялі на плытах лес, перапраўлялі бярвенні і брус, дубовыя дошкі і іншыя тавары. З 1846 г. канал неаднаразова падвяргаўся рэканструкцыі: па абодва бакі водападзелу дадаткова будавалі плаціны, што падтрымлівала патрэбную глыбіню ў навігацыю. Максімальны грузаабарот быў дасягнуты ў 1847–1848 гг. Эканамічная карысць, якую ён прыносіў, была велізарнай. Палепшыліся не толькі транспартныя ўмовы, але і гандаль, прамысловасць, сельская і лясная гаспадаркі. Са з’яўленнем чыгуначных шляхоў значэнне канала зменшылася. Але ім працягваў карыстацца малы флот еўрапейскіх краін, аб чым сведчыць вялікая колькасць тагачасных здымкаў з Польшчы, Германіі, Літвы і нават Галандыі. Канал зноў набыў важнае значэнне для ўсяго рэгіёна: рост гандлю станоўча сказваўся на развіцці Піншчыны, Слонімшчыны і ў цэлым усёй Гродзенскай губерні. У гады Першай сусветнай вайны (1914–1918) канал знаходзіўся на лініі фронту, што прывяло да разбурэння гідратэхнічных канструкцый. Пасля Рыжскага міру (1921) апынуўся на тэрыторыі Польшчы. З 1926 г. пачала наладжвацца навігацыя (поўнасцю адноўлена ў 1928 г.). У 1939 г. пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР канал да 1941 г. выкарыстоўваўся для лесасплаву, эпізадычна – для суднаходства. У Вялікую Айчынную вайну там адбыўся Агінскі бой (1942), у выніку якога шлюзы і плаціны былі часткова разбураны ці пашкоджаны. У пасляваенны час рэчышча канала абмялела, стала зарастаць, і ён страціў гаспадарчае значэнне. У 1990-я гг. спрабавалі аднавіць канал. З 2005 г. пачаўся новы этап рэканструкцыі. У хуткім часе Агінскі канал ператварыўся ў помнік гісторыі і стаў унікальным турыстычным аб’ектам.

Матэрыял падрыхтаваны ў 2026 г.