Азёрны (з 2007 г. – гідралагічны) заказнік рэспубліканскага значэння "Сосна" быў створаны ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці ў 1979 г. Мэтай заснавання стала ахова аднайменнага возера і прылеглых да яго прыродных комплексаў.

Плошча ахоўнай тэрыторыі, размешчанай на паўднёвым усходзе Полацкай нізіны, на сённяшні дзень складае 168,3 га. Рэльеф дробна- і сярэднеўзгорысты, складзены з марэнных суглінкаў і супескаў. Каля 16% тэрыторыі пакрыта лясамі, пераважна яловымі, бярозавымі, асінавымі і шэраальховымі. На возеры маюцца тры астравы. Прыбярэжная паласа пакрыта аерам, трыснягом, хвашчом, чаротам. Выяўлены рэдкія для Беларусі расліны (гідрыла кальчаковая і наяда марская). Усяго на тэрыторыі заказніка зарэгістравана наяўнасць 220 відаў сасудзістых раслін і 82 відаў наземных пазваночных жывёл. Сярод рэдкіх відаў фаўны – драч і пустальга звычайная.

Заказнік з’яўляецца месцам экалагічнага турызму. Для наведвальнікаў распрацаваны водныя і веласіпедныя маршруты, абсталяваны месцы для адпачынку. У вызначаныя тэрміны дазволена аматарскае рыбалоўства.

Матэрыял падрыхтаваны ў 2023 г.