Дата нараджэння:
1830 Рудакоў, вёска, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць
Дата смерці:
24.01.1911
Кароткая даведка:
грамадскі дзеяч, удзельнік паўстання 1863–1864 гг.
Варыянты імя:
Аскерка Аляксандр-Юсцініян
Імёны на іншых мовах:
Оскерка Александр Владиславович (руская); Оскерко Александр (руская);
3150 сімвалаў
Даведка
Прадстаўнік старажытнага шляхецкага роду, грамадскі дзеяч ліберальнага кірунку, удзельнік паўстання 1863–1864 гг. у Польшчы, Беларусі і Літве Аляксандр Уладзіслававіч Аскерка нарадзіўся ў маёнтку Рудакова Рэчыцкага павета Мінскай губерні (цяпер Хойніцкі раён Гомельскай вобласці).
Перашапачатковую адукацыю атрымаў у Вільні ў прыватным пансіёне. Затым скончыў Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт. У 1853–1857 гг. служыў у грэнадзёрскім палку імя караля Фрыдрыха Вільгельма. Як афіцэр рэзерву, у час Крымскай вайны (1853–1856), магчыма, быў на варце балтыйскіх берагоў. Выйшаў у адстаўку па стане здароўя ў чыне паручніка і пасяліўся ў маёнтку Раеўшчына, які атрымаў у спадчыну ад бацькі (маёнтак Рудакова перайшоў да яго старэйшага брата). У гэты час А.У. Аскерка пачаў займацца грамадскай дзейнасцю.
Ён прымаў актыўны ўдзел у падрыхтоўцы сялянскай рэформы 1861 г. па адмене прыгоннага права. З 1858 па 1861 г. працаваў у Мінскім губернскім камітэце па ўладкаванні побыту сялян, удзельнічаў у рабоце рэдакцыйных камісій у Санкт-Пецярбургу. З 1861 г. быў членам Віленскай установы па сялянскіх справах. Выступаў у друку па пытаннях земскага крэдыту, у газеце «Kurier Wileński» («Кур’ер Віленскі») змяшчаў артыкулы аб стварэнні сельскіх школ і бібліятэк для беларускага, польскага і літоўскага насельніцтва, якое пражывала ў Віленскай губерні. Прымаў удзел у рабоце Віленскай археалагічнай камісіі і камісіі, якая займалася апекаю над дзецьмі. У 1862 г. арганізаваў у Варшаве выданне беларускага буквара-катэхізіса «Элементаж для добрых дзетак каталікоў».
Напярэдадні Паўстання 1863–1864 гг. А.У. Аскерка стаў членам партыі «белых» і быў адным з яе актыўных кіраўнікоў у Літве і Беларусі. У канцы лютага 1863 г. ён увайшоў у склад паўстанцкага Аддзела кіраўніцтва правінцыямі Літвы – органа кіравання паўстаннем, загадваў там вайсковымі справамі і віленскай гарадской арганізацыяй, з’яўляўся начальнікам г. Вільні. Стаў арганізатарам Літоўскага земскага крэдытнага таварыства. 12 чэрвеня 1863 г. арыштаваны і сасланы на катаргу ў Сібір. Ён шмат рабіў для паляпшэння ўмоў знаходжання зняволеных і пасяленцаў і нават быў выбраны старастай. Праз некаторы час катаргу замянілі на пасяленне, і А.У. Аскерка з сям’ёй пераехаў у Іркуцк.
У літоўска-беларускія губерні вяртацца яму было забаронена, але ў 1868 г. Аляксандр Уладзіслававіч атрымаў дазвол на пражыванне ў еўрапейскай частцы імперыі. Сям’я некаторы час жыла ў Салікамску (Пермская губерня), Екацярынаславе (цяпер Дняпро), а з 1872 г. у Варшаве. Там А.У. Аскерка займаўся рэдагаваннем часопіса «Ateneum» і публікаваў артыкулы на сацыяльна-эканамічныя тэмы. Купіў у санаторна-курортным горадзе Налэнчаў надзел зямлі і пабудаваў драўляную вілу «Падгор’е», дзе частку пакояў прыстасаваў пад санаторый.
Прыкладна ў 1884 г. ён пераехаў у Вільню, дзе ў 1885−1904 гг. працаваў дырэктарам мясцовага філіяла Варшаўскага таварыства страхавання ад агню. Апошнія гады жыцця правёў у маёнтку Відзы Лаўчынскія Ковенскай губерні (цяпер Браслаўскі раён Віцебскай вобласці) разам з малодшай дачкой Марыяй.
Па афіцыйных звестках А.У. Аскерка памёр 24 студзеня 1911 г., пахаваны ў Вільні.