Значны ўплыў на фарміраванне мастацкага асяроддзя Віцебска другой паловы ХХ ст. аказала творчасць аднаго з прадстаўнікоў беларускага авангарду – жывапісца Аляксандра Аляксандравіча Салаўёва.

Нарадзіўся ён у в. Солані Лужскага раёна Ленінградскай вобласці (Расія). У гады Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у партызанскім руху, з 1944 г. у складзе дзеючай арміі ваяваў на Карэльскім перашыйку, вызваляў Прыбалтыку. У 1955–1957 гг. вучыўся на аддзяленні манументальна-дэкаратыўнага жывапісу Ленінградскага вышэйшага мастацка-прамысловага вучылішча імя В. Мухінай. Затым працаваў настаўнікам малявання і чарчэння ў школе ў г. Мадоне (Латвія). У 1965 г. скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут і пераехаў у Віцебск, з якім звязаў далейшае жыццё і творчасць.

Працоўная дзейнасць А Салаўёва праходзіла ў Беларускім тэатры імя Я. Коласа (цяпер Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Я. Коласа), дзе ён з’яўляўся мастаком-пастаноўшчыкам (1965–1997) і галоўным мастаком (1977–1995). Ён аформіў больш за 80 спектакляў у гэтым тэатры і каля 100 спектакляў у іншых тэатрах Беларусі і за мяжой. Яго сцэнічным работам характэрна багацце выразных сродкаў, філасофскае абагульненне і сімвалічнасць мастацкіх вобразаў, тонкае адчуванне эмацыянальнай і духоўнай сутнасці твора і задумы рэжысёра. Сярод аформленых спектакляў – «Ветрык, вей!» Я. Райніса (1965), «Клоп» У. Маякоўскага (1968), «Марыя Сцюарт» Ф. Шылера (1969), «Зацюканы апостал» (1971) і «Таблетку пад язык» (1973) А. Макаёнка, «Трывога» А. Петрашкевіча і «Званы Віцебска» У. Караткевіча (1974), «Матухна Кураж і яе дзеці» Б. Брэхта (1976), «Разгром» паводле А. Фадзеева (1977), «Летась у Чулімску» А. Вампілава (1978), «Стары дом» А. Казанцава (1980), «Закон вечнасці» паводле Н. Думбадзе (1981), «Парог» (1982) і «Радавыя» (1985) А. Дударава, «Зінуля» А. Гельмана (1984), «Рамэа і Джульета» У. Шэкспіра (1986), «Пакрыўджаныя» Л. Родзевіча (1994) і інш. У 1976 г. за спектакль «Сымон-музыка» паводле Я. Коласа пастановачная група тэатра была ўзнагароджана прэміяй Ленінскага камсамола Беларусі.

Аляксандр Аляксандравіч з’яўляўся актыўным удзельнікам мастацкага жыцця Віцебска. У 1966 г. стаў членам Саюза мастакоў БССР, у 1973–1977 гг. узначальваў яго Віцебскую абласную арганізацыю. Быў актыўным удзельнікам гарадскіх, абласных, рэспубліканскіх і міжнародных выставак. Праца ў тэатры, як адзначаў сам майстар, дазваляла яму шмат эксперыментаваць, сумяшчаць розныя кірункі і жанры мастацтва, свабодна выказваць свае творчыя погляды. Атрымаўшы класічную мастацкую адукацыю, А. Салаўёў з’яўляўся прыхільнікам абстракцыянізму. У сваіх творах ён звяртаўся да тэм Вечнасці, Сусвету, свабоды, ісціны, вызначэння сябе ў свеце і інш. Ён аўтар жывапісных работ «Дзве птушкі» (1984), «Сонечны горад» (1986), «Космас» (1988), «Тройца» (1992), «Накцюрн» (1998), «Водбліскі» (2003), «Экспромт», «Папярэджанне», «Настальгія», «Рэквіем па дрэве», «Мара» (усе 2008), «Кампазіцыя» (2009), «Галактыка» і «Метамарфозы» (2010). Захапленне прыродай і навакольным асяроддзем, дзіцячыя ўспаміны майстар сабраў у цыкле малюнкаў «Фарбы зямлі» – «Юнацтва» (1975), «Сонца гуляе» (1976), «На арэлях» (1977), «Вясна» (1982), «Залатая восень» (1985), «Гарадскі пейзаж» (1986), «Раніца ў лесе» (2011), «Зіма» (2016) і інш. Вайна, як вялікая трагедыя, прадстаўлена ў жывапісных і графічных работах «Рэквіем» (1973, 1974, 1984, 2011), «Маё мінулае» (2001). Тэме Старажытнай Русі мастак прысвяціў шэраг твораў з цыкла «Русь» – «Прарок» (1974, 1975, 1990), «Старажытная Русь» (1975, 1985), «Архангел» (1976), «Старая фрэска» (1981, 2009, 2001–2011), «Вока Госпада» (1996), «Няхай будзе святло» (2011) і інш. Ствараў таксама казачныя і легендарна-міфалагічныя вобразы – «Дэман» (1974), «Папялушка» (1976), «Карыятыды» (1981), «Царэўна-лебедзь» (1982), «Снягурка» (1985), «Сфінкс» (2009) і інш.

Творы мастака захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Нацыянальным Полацкім гісторыка-культурным музеі-запаведніку, Віцебскім абласным мастацкім музеі, Музеі гісторыі тэатральнай і музычнай культуры. За шматгадовую плённую працу, значны асабісты ўклад у развіццё мастацтва і культуры Беларусі А. А. Салаўёў адзначаны ганаровым званнем заслужанага дзеяча мастацтваў БССР (1982) і ордэнам Ф. Скарыны (2016). Сярод іншых узнагарод – Ордэн Айчыннай вайны ІІ ступені (1985) і юбілейныя медалі ў гонар Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне.

Матэрыял падрыхтаваны ў 2026 г.