Quick reference:
актрыса, народная артыстка Беларусі, узнагароджаная ордэнам "Знак Пашаны"
Names in other languages:
Белинская Мария Сергеевна (russian);
3259 chars
Reference
Адной з вядучых актрыс Другога беларускага дзяржаўнага тэатра (цяпер Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа) была народная артыстка Беларусі Марыя Сяргееўна Бялінская.
Нарадзілася яна ў Магілёве. У 1923 г. паступіла ў Беларускую драматычную студыю ў Маскве. Сярод педагогаў, якія аказалі вялікі ўплыў на яе станаўленне, былі актрысы Маскоўскага мастацкага тэатра С. Гіяцынтава і М. Успенская. Вывучэнне асноў тэатральнага майстэрства маладая актрыса спалучала з наведваннем сталічных спектакляў з удзелам карыфееў рускай сцэны В. Качалава, І. Масквіна, В. Кніпер-Чэхавай і інш. У 1926 г. М. Бялінская ўвайшла ў склад Другога Беларускага дзяржаўнага тэатра ў Віцебску, створанага на аснове студыі.
Прафесійную кар’еру пачала з эпізадычных роляў у пастаноўках тэатра «Сон у летнюю ноч» У. Шэкспіра, «Вакханкі» Эўрыпіда, «Эрос і Псіхея» Ю. Жулаўскага, «У мінулы час» І. Бена, «Астап» А. Глобы і інш. Першай значнай работай, якая выявіла творчую своеасаблівасць і лірыка-драматычныя магчымасці актрысы, стала роля вясковай настаўніцы Марыны ў спектаклі «Вайна вайне» Я. Коласа (1937). Створаны ёю вобраз маладой беларускай жанчыны з пачуццём уласнай годнасці, строгай і патрабавальнай, меў вялікі поспех у гледачоў і атрымаў шмат станоўчых рэцэнзій. З гэтага часу М. Бялінская стала ўдзельніцай амаль усіх пастановак тэатра, ёй даручалі больш адказныя ролі. Сярод лепшых з даваеннага перыяду – Аксюша («Лес» А. Астроўскага), Таццяна Марыч («Над Бярозай-ракой» П. Глебкі, Наташа («Сентыментальны вальс» А. Літоўскага) і інш.
У гады Вялікай Айчыннай вайны М. Бялінская разам з тэатрам працавала ў эвакуацыі. У 1944 г. у складзе тэатральнай брыгады выступала на фронце і ў шпіталях. Рэпертуар гэтага перыяду складаўся з урыўкаў са спектакля «Проба агнём» К. Крапівы, сцэнічнага жарту «Прымакі» Я. Купалы, вадэвіля «З цёплым ветрам» В. Пацёмкінай і Х. Херсонскага, асобных нумароў мастацкага чытання.
Пасля заканчэння вайны М. Бялінская выконвала ў тэатры спачатку ролі маладых гераінь, затым – характарныя. У творчасці спалучала адданасць рэалістычнаму паказу чалавека на сцэне з адметным вобразным тэатральным малюнкам. Тэатразнаўцы адзначалі асаблівы лірызм, мяккасць, узнёсласць у спалучэнні з драматызмам і глыбокім пранікненнем актрысы ў сутнасць вобраза. Стварыла шэраг драматычных і камедыйных вобразаў: Марыя Антонаўна («Рэвізор» М. Гогаля), Афелія («Гамлет» У. Шэкспіра), старшыня калгаса («Алазанская даліна» К. Губарэвіча і І. Дорскага), Насця і Рашэль («На дне», «Васа Жалязнова» М. Горкага).
У 1965–1979 гг. М. Бялінская працавала ў Беларускім тэатры імя Я. Купалы (цяпер Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Я. Купалы). Работы гэтага перыяду адметныя творчай самастойнасцю і пачуццём ансамблевасці. Актрыса выканала ролі Глушачыхі («Людзі на балоце» паводле І. Мележа), Кандраціхі («Рудабельская рэспубліка» паводле С. Грахоўскага), Настассі Пятроўны («Жаніцьба Бялугіна» А. Астроўскага і М. Салаўёва) Галчыхі («Без віны вінаватыя» А. Астроўскага), маці Віктора («Гульня з кошкай» І. Эркеня) і інш., выканала некалькі невялікіх роляў у кіно.
Творчая і грамадская дзейнасць М. Бялінскай была адзначана ордэнам «Знак Пашаны», медалямі. У 1953 г. яна была ўдастоена ганаровага звання народнай артысткі БССР.