Краткая справка:
заслужаны архітэктар Беларусі, лаўрэат Ленінскай прэміі (1970), сярод асноўных работ якога – праект аднаўлення гістарычнага цэнтра Мінска, станцыя метро "Плошча Леніна", мемарыяльны ансамбль "Хатынь" і інш.
Имена на других языках:
Градов Юрий Михайлович (русский);
3132 символа
Справка
Амаль усё творчае жыццё архітэктара Юрыя Міхайлавіча Градава прысвечана Беларусі.
Нарадзіўся Ю. Градаў у г. Чарапавец Валагодскай вобласці (Расія). У 1958 г. скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут, два гады працаваў у г. Фрунзэ (цяпер г. Бішкек, Кіргізія). У 1960 г. пераехаў у Мінск. Да 1967 г. і з 1970 па 1994 г. быў галоўным архітэктарам праектаў, кіраўніком майстэрні ў інстытуце “Мінскпраект”. З 1967 па 1970 г. займаў пасаду галоўнага мастака Мінска (намесніка галоўнага архітэктара сталіцы). У 1991–2008 гг. кіраваў персанальнай творчай майстэрняй пры Саюзе архітэктараў Рэспублікі Беларусь. З 2007 г. – прафесар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1967 г., калі Мінск рыхтаваўся адзначыць 900-годдзе, Ю. Градаву давялося прыняць удзел у добраўпарадкаванні праспекта Леніна – цэнтральнай магістралі сталіцы. Першым аб’ектам, пабудаваным па праекце Ю. Градава, быў павільён ВДНГ БССР (былы павільён выставачнага цэнтра “БелЭкспа” па вуліцы Янкі Купалы ў Мінску) (1968). У 1970–1974 гг. Юрый Градаў – кіраўнік аўтарскага калектыву, якому даручана распрацоўка праекта дэталёвай планіроўкі цэнтра Мінска, праз год – работа па добраўпарадкаванні праспекта Машэрава (цяпер – Пераможцаў) і набярэжнай ракі Свіслач у цэнтры горада. Па праектах Градава ўзведзены будынак гаркома КПСС (цяпер МЗС Рэспублікі Беларусь) (1979), рэалізавана забудова гістарычнага цэнтра Мінска (1980–1986), пабудаваны станцыі метрапалітэна “Плошча Леніна” (1984) і “Няміга” (1990), будынкі Дома прэсы (1992) і Дома журналістаў (1994), жыллёва-дзелавы комплекс па вуліцы Б. Хмяльніцкага ў Мінску (2004), архітэктурна-скульптурная кампазіцыя “Вызваліцелям Беларусі” ў парку Перамогі ў Мінску (2017).
Значнае месца ў творчасці Ю. Градава прысвечана манументальнаму мастацтву. У суаўтарстве з архітэктарамі Л. Левіным і В. Занковічам створаны мемарыяльны комплекс спаленай вёскі “Хатынь” (1968–1969), за працу над якім аўтарскі калектыў разам са скульптарам С. Селіханавым атрымаў вышэйшую творчую ўзнагароду – Ленінскую прэмію (1970), і “Праклён фашызму” – на месцы вёскі Шунеўка ў Докшыцкім раёне (1983). Мемарыяльныя комплексы “За нашу Савецкую Радзіму” (“Кацюша”) ў Оршы (1966), “Прарыў” пад Ушачамі (1974), помнік экіпажу М. Гастэлы каля Радашковічаў (1976) створаны ім сумесна з архітэктарам Л. Левіным і скульптарам А. Анікейчыкам. Юрый Градаў удзельнічаў у стварэнні помнікаў Янку Купалу і Якубу Коласу ў Мінску (1972), надмагільнага помніка П.М. Машэраву (1984).
Творчыя ідэі Ю. Градава рэалізаваны і ў малых архітэктурных формах. Разам са скульптарам К. Селіханавым ён стварыў кампазіцыю “Пацалунак” па вуліцы Кастрычніцкай у Мінску, скульптуру “Маленькі прынц” у Нацыянальным аэрапорце Мінск. Пачэснае месца ў гістарычным цэнтры Магілёва на плошчы Зорак заняў “Астролаг” (2004) – сумесная работа са скульптарам У. Жбанавым.
Юрый Міхайлавіч Градаў з’яўляецца лаўрэатам Ленінскай прэміі СССР (1970), заслужаным архітэктарам БССР (1979). Ён узнагароджаны Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1969), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1992), ганаровым прызам “Дойлід Беларусі” (2008).
